Hashimoto może obniżać libido, przede wszystkim wtedy, gdy doprowadzi do niedoczynności tarczycy – ta przynosi zmęczenie, gorszy nastrój i zaburzenia hormonalne, które gaszą ochotę na seks. Samo rozpoznanie choroby nie przesądza jednak, że to tarczyca odpowiada za spadek pożądania. Libido zależy też od snu, stresu, relacji, innych chorób i leków.
Kiedy tarczyca rzeczywiście odbiera ochotę na seks
Hashimoto to przewlekłe autoimmunologiczne zapalenie tarczycy: układ odpornościowy stopniowo uszkadza gruczoł. Częściej chorują kobiety, ale choroba dotyka także mężczyzn. U części osób tarczyca przez długi czas nadal wytwarza dość hormonów (stan eutyreozy) i życie seksualne nie musi się zmienić. U innych rozwija się niedoczynność wymagająca leczenia.
Hormony tarczycy wpływają na metabolizm, energię, nastrój i pracę wielu narządów, więc niedoczynność obniża libido zwykle pośrednio. Najczęściej stoją za tym:
- przewlekłe zmęczenie i senność,
- obniżony nastrój, spowolnienie i kłopoty z koncentracją,
- przybieranie na wadze i gorsze samopoczucie we własnym ciele,
- suchość skóry i błon śluzowych, która u części kobiet utrudnia współżycie,
- zaburzenia cyklu miesiączkowego,
- u mężczyzn trudności z erekcją lub wytryskiem.
Dochodzą do tego zależności między hormonami. Niedoczynności tarczycy towarzyszy u części osób podwyższona prolaktyna, a ta bywa związana z niższym libido. Zmienia się też stężenie białka wiążącego hormony płciowe (SHBG). Jak bardzo te zmiany liczą się w konkretnym przypadku, lekarz ocenia na podstawie wyników.
Wyniki są dobre, a ochoty wciąż brak
To częsta sytuacja i bywa frustrująca. Spadek libido w tym samym czasie co rozpoznanie Hashimoto albo zmiana wyników tarczycy nie dowodzą jeszcze związku przyczynowego. U osób z Hashimoto i prawidłowymi hormonami związek choroby z libido jest słabiej poznany: część z nich ma objawy mimo dobrych wyników i nie zawsze da się je jednoznacznie wyjaśnić.
Warto więc unikać dwóch skrajności: przekonania, że wystarczy „wyregulować tarczycę”, i przekonania, że tarczyca nie ma tu nic do rzeczy. Nawet brak poprawy po leczeniu tarczycy nie przesądza, gdzie leży przyczyna.
Co jeszcze może gasić pożądanie
Pożądanie rzadko ma jedną przyczynę. Duże znaczenie mają stres, przemęczenie, objawy depresji lub lęku, napięcia w związku, rutyna i trudność w mówieniu o swoich potrzebach. Przewlekła choroba sama w sobie bywa obciążeniem emocjonalnym i zmienia obraz siebie. Jak para może sobie poradzić z różnicą w ochocie na seks, opisujemy w tekście Libido w związku.
Na libido wpływają też niedokrwistość, cukrzyca, choroby serca, zaburzenia snu, okres po porodzie, perimenopauza i menopauza, a u mężczyzn niski testosteron. Ochotę na seks mogą obniżać niektóre leki: część przeciwdepresyjnych, hormonalnych i stosowanych w nadciśnieniu. Jak na pożądanie działa jeden z często przepisywanych leków przeciwdepresyjnych, omawia artykuł Trittico a libido. Podejrzenie działania niepożądanego warto zgłosić lekarzowi, który może zmienić leczenie.
Wreszcie styl życia: sen, ruch, alkohol, palenie i sposób odżywiania przekładają się na energię i samopoczucie. Więcej na ten temat w poradniku Dieta i styl życia.
Od czego zacząć
Najprościej od lekarza, który prowadzi leczenie tarczycy, albo od lekarza rodzinnego. Przyda się informacja, od kiedy ochota spadła, czy nagle, czy stopniowo, jakie objawy jej towarzyszą i jakie leki oraz suplementy przyjmujesz. Lekarz sprawdzi, czy leczenie tarczycy jest dobrze dobrane i czy potrzebne są inne badania. W zależności od objawów pomocny bywa ginekolog, urolog lub psychiatra.
Gdy przyczyny somatyczne są już omówione, a problem trwa, dobrym adresem jest seksuolog – czym się zajmuje i jak wygląda wizyta, wyjaśnia tekst Seksuolog: czym się zajmuje?. Pamiętaj też, że poziom pożądania naturalnie różni się między ludźmi; drugi biegun tego zjawiska opisuje artykuł Wysokie libido.
Częste pytania o Hashimoto i życie seksualne
Czy po wyrównaniu hormonów libido wróci?
U części osób zmęczenie i inne objawy niedoczynności z czasem słabną, a ochota na seks rośnie. Bywa jednak, że wyniki są już dobre, a libido nie wraca, bo zależy też od innych czynników – poprawy nie da się zagwarantować.
Czy mogę sam zmienić dawkę leku na tarczycę, skoro czuję się gorzej?
Nie. Dawkę ustala lekarz na podstawie badań i objawów, a samodzielne zmiany grożą niedoborem albo nadmiarem hormonów.
Czy jest dieta, która przywraca libido przy Hashimoto?
Nie ma takiej o udowodnionym działaniu. Zdrowy styl życia poprawia samopoczucie, ale nie zastąpi leczenia tarczycy.
Jak powiedzieć partnerowi, że mam mniejszą ochotę?
Najlepiej spokojnie i poza sytuacją intymną, mówiąc o własnych odczuciach. Warto wyraźnie powiedzieć, że spadek ochoty nie oznacza braku uczucia.
Libido jest subiektywne i zmienia się z tygodnia na tydzień, dlatego o związku z tarczycą lepiej wnioskować z dłuższego okresu niż z jednego gorszego miesiąca.
