Cynk ma znaczenie dla potencji pośrednio: jest potrzebny do produkcji testosteronu i plemników, a jego wyraźny niedobór może obniżać poziom tego hormonu. Nie ma jednak przekonujących dowodów, że suplement z cynkiem poprawia erekcję u mężczyzny, któremu cynku nie brakuje. Jeśli erekcja słabnie, przyczyna zwykle leży gdzie indziej: w naczyniach, metabolizmie, hormonach, nerwach, lekach albo w psychice.
Co cynk robi w męskim organizmie
Cynk to pierwiastek śladowy, którego organizm nie magazynuje w dużych ilościach, więc musi stale dostawać go z jedzeniem. Uczestniczy w pracy wielu enzymów, w odporności, w gojeniu ran i w wytwarzaniu plemników. Wyraźny niedobór opisywano razem z obniżonym testosteronem i kłopotami z płodnością.
Na samą erekcję cynk nie działa tak jak leki na potencję, które rozszerzają naczynia prącia. Erekcja wymaga sprawnych naczyń, prawidłowego przewodnictwa nerwowego, odpowiedniego tła hormonalnego i spokojnej głowy. Cynk dotyka tylko jednego z tych elementów, hormonów, a niski testosteron osłabia głównie libido i tylko czasem jakość erekcji. Rzadko jest jedyną przyczyną jej zaburzeń.
Więcej cynku nie znaczy lepiej
Łatwo założyć, że skoro niedobór szkodzi, to dodatkowa porcja pomoże. To uproszczenie: u kogoś, kto ma cynku pod dostatkiem, nadmiar niczego nie poprawi, a może zaszkodzić. Badania nad suplementacją cynku i życiem seksualnym są nieliczne, trudno je ze sobą porównać i dotyczą najczęściej osób z niedoborem albo chorobami przewlekłymi. Nie wiadomo więc, czy u konkretnego mężczyzny cynk ma jakiekolwiek znaczenie, dopóki nie oceni tego lekarz.
Komu niedobór cynku naprawdę grozi
Przy urozmaiconej diecie ciężki niedobór zdarza się rzadko. Ryzyko rośnie, gdy:
- w diecie brakuje produktów zwierzęcych, a jadłospis nie jest przemyślany;
- ktoś długo nadużywa alkoholu, który zmniejsza wchłanianie cynku i zwiększa jego utratę;
- choroba jelit utrudnia wchłanianie, jak celiakia czy nieswoiste zapalenia jelit;
- występuje cukrzyca albo przewlekła choroba nerek lub wątroby;
- przez długi czas przyjmuje się niektóre leki, między innymi część leków moczopędnych;
- starszy człowiek je mało i monotonnie.
Sygnały niedoboru są mało charakterystyczne: częstsze infekcje, wolniejsze gojenie, zmiany na skórze, słabszy smak, wypadanie włosów. Każdy z nich może mieć wiele innych przyczyn. Pomiar cynku we krwi też ma ograniczenia, bo wynik zależy od stanu zapalnego, pory dnia i posiłku, dlatego o sensie takiego badania decyduje lekarz.
Cynk z talerza
Najwięcej cynku dostarczają mięso, ryby i owoce morza, jaja i nabiał. Dobrym źródłem roślinnym są nasiona dyni, orzechy, rośliny strączkowe i produkty pełnoziarniste. Jeśli w tygodniowym jadłospisie te produkty pojawiają się regularnie, zwykle nie trzeba niczego dokładać. Zmiana diety to też bezpieczniejszy punkt wyjścia niż suplement brany na własną rękę.
Kiedy suplement zaczyna szkodzić
Suplement diety nie jest lekiem i nie przechodzi takiej oceny skuteczności jak produkty lecznicze. Dla cynku ustalono górne bezpieczne poziomy spożycia, a łatwo je przekroczyć, łącząc kilka preparatów, na przykład multiwitaminę z osobnym cynkiem. Ilość i czas przyjmowania najlepiej ustalić z lekarzem lub farmaceutą.
- Nadmiar cynku wywołuje nudności, bóle brzucha i biegunkę.
- Długo przyjmowany w nadmiarze prowadzi do niedoboru miedzi, a przez to do niedokrwistości i objawów neurologicznych.
- Cynk może zmniejszać wchłanianie niektórych antybiotyków, na przykład tetracyklin i fluorochinolonów, i utrudniać przyswajanie innych składników mineralnych.
Preparaty „na potencję” bywają mieszankami wielu składników, więc cynku w nich może być więcej, niż się wydaje.
Jeśli erekcja słabnie, zacznij od innych przyczyn
Kłopoty z erekcją bywają wczesnym sygnałem chorób serca i naczyń, cukrzycy albo zaburzeń lipidowych. Dlatego ważniejsze od cynku są ciśnienie, masa ciała, ruch, sen, stres, choroby przewlekłe i przyjmowane leki. Najłatwiej zmienić używki: zobacz, jak działa alkohol na erekcję i co robi z nią palenie papierosów. Przegląd bezpiecznych sposobów znajdziesz w poradniku o tym, jak poprawić erekcję i kiedy potrzebna jest diagnostyka, a więcej tekstów w dziale o erekcji.
Do lekarza warto pójść, gdy trudności się utrzymują lub narastają, pojawiły się po nowym leku albo towarzyszą cukrzycy, nadciśnieniu, chorobie serca czy paleniu. Pierwszym kontaktem może być lekarz rodzinny, który w razie potrzeby skieruje do urologa, endokrynologa lub seksuologa i oceni hormony, glikemię, lipidy czy stan odżywienia. Ból w klatce piersiowej wymaga pilnej pomocy.
Pytania o cynk i potencję
Czy cynk podnosi testosteron?
Głównie u mężczyzn, którym cynku brakuje. Przy prawidłowym poziomie nie ma co liczyć, że suplement podniesie testosteron.
Biorę cynk od jakiegoś czasu i nic się nie zmieniło. Zwiększyć ilość?
Nie. Brak poprawy to raczej znak, że przyczyna kłopotów z erekcją leży gdzie indziej, a większa ilość zwiększa tylko ryzyko nadmiaru.
Czy cynk można łączyć z lekami na erekcję?
Działają zupełnie inaczej, ale o połączeniu konkretnych preparatów najprościej zapytać farmaceutę, który widzi całą listę przyjmowanych leków i suplementów.
Kto przyjmuje multiwitaminę, powinien sprawdzić, ile cynku już w niej jest, zanim dołoży osobny preparat.
