Leki antyandrogenne bez recepty

Typowych leków antyandrogennych – inhibitorów 5-alfa-reduktazy czy antyandrogenów stosowanych w raku prostaty – nie kupisz bez recepty: przepisuje je lekarz po ocenie rozpoznania i wyników badań. Bez recepty dostępne są suplementy diety i roślinne produkty lecznicze reklamowane jako wsparcie prostaty. Działają one inaczej i słabiej, więc nie zastępują leków o udokumentowanym działaniu.

Co właściwie robią leki antyandrogenne

Androgeny, przede wszystkim testosteron i jego silniejsza pochodna dihydrotestosteron (DHT), wpływają na prostatę, owłosienie, libido i erekcję. Leki antyandrogenne osłabiają to działanie albo ograniczają wytwarzanie hormonów, każdy na innym etapie. Nie są jedną grupą, dlatego dobiera się je do konkretnego rozpoznania. Szerzej o samym hormonie piszemy w przewodniku o testosteronie.

Trzy grupy leków o różnym przeznaczeniu

Inhibitory 5-alfa-reduktazy

Blokują przemianę testosteronu w DHT. Stosuje się je przy łagodnym rozroście prostaty, a w innej dawce przy łysieniu androgenowym. Obniżają wynik PSA, więc lekarz oceniający badania musi wiedzieć, że je przyjmujesz. U części mężczyzn wpływają na libido, erekcję i wytrysk.

Leki stosowane w raku prostaty

To antyandrogeny niesteroidowe, które blokują receptor androgenowy, oraz leki obniżające poziom testosteronu. Leczenie prowadzi onkolog lub urolog, a wybór zależy od stadium choroby i wyników badań.

Leki, dla których działanie antyandrogenne jest efektem ubocznym

Niektóre leki moczopędne mają działanie antyandrogenne jako skutek dodatkowy. Może się ono objawiać tkliwością lub powiększeniem piersi. Jeśli zauważysz takie zmiany przy leczeniu innej choroby, powiedz o nich lekarzowi prowadzącemu.

Co znajdziesz na półce bez recepty

W aptece i drogerii dostępne są dwie grupy produktów na prostatę: suplementy diety oraz roślinne produkty lecznicze. Różnią się tym, że suplement nie przechodzi takiej oceny skuteczności jak lek. Najpopularniejszym składnikiem jest palma sabałowa, ale wyniki badań nad nią są niejednoznaczne, a efekt zależy od konkretnego preparatu. Napis na opakowaniu, że produkt „obniża DHT” czy „hamuje androgeny”, nie jest dowodem takiego działania – liczy się jasno podany skład i ilość składników.

Jeśli głównym problemem jest słaby strumień albo częste wstawanie w nocy, taki preparat może być punktem wyjścia, ale gdy objawy nie mijają, warto sprawdzić prostatę u lekarza, a nie zmieniać kolejne suplementy.

Antyandrogeny a libido i sprawność seksualna

Skoro leki te osłabiają działanie męskich hormonów, mogą odbić się na życiu seksualnym: obniżyć libido, utrudnić erekcję, zmienić przebieg wytrysku. Podobne objawy daje jednak naturalny spadek testosteronu z wiekiem, opisany w artykule o andropauzie. Gdy nie ma pewności, co jest przyczyną, pomaga zestawienie dat: kiedy zaczął się lek, a kiedy zmiana. Część dolegliwości łagodzi też codzienny tryb życia – praktyczne wskazówki zebraliśmy w tekście o diecie i stylu życia przy objawach andropauzy.

Jak dostać właściwe leczenie

Pierwszym krokiem jest lekarz rodzinny albo od razu urolog (o tym, czym zajmuje się urolog, piszemy osobno). Na wizycie przydadzą się wcześniejsze wyniki PSA, badania moczu i hormonów oraz lista wszystkich przyjmowanych preparatów, także ziołowych. Lekarz ocenia przeciwwskazania i wpływ leku na wyniki badań, a następnie dobiera lek i jego dawkę.

Na pilną pomoc (SOR, 112 lub 999) nie czeka się przy braku możliwości oddania moczu z bólem podbrzusza, nagłym silnym bólu jądra lub moszny, bolesnej erekcji trwającej kilka godzin bez podniecenia, krwi w moczu ze skrzepami, gorączce z dreszczami i bólem przy oddawaniu moczu oraz przy bólu w klatce piersiowej, duszności czy objawach udaru.

Pytania i odpowiedzi

Czy suplement na prostatę może zmienić wynik PSA?

Dla większości suplementów tego nie wiadomo. Dlatego przed badaniem PSA warto powiedzieć, co się przyjmuje – tak samo jak przy inhibitorach 5-alfa-reduktazy, o których wiadomo, że wynik obniżają.

Po nowym leku spadło mi libido. Co robić?

Zanotuj, kiedy pojawiła się zmiana, i opowiedz o tym lekarzowi, który lek przepisał. Lekarz oceni, czy zmienić preparat lub dawkę – to lepsze niż przerywanie leczenia na własną rękę.

Czy lek na łysienie to ten sam lek co na prostatę?

To ta sama grupa – inhibitory 5-alfa-reduktazy – stosowana w innej dawce. Również przy leczeniu łysienia lek może obniżać PSA i wpływać na libido czy erekcję.

Biorąc inhibitor 5-alfa-reduktazy, przypominaj o nim przy każdym badaniu PSA, bo bez tej informacji wynik łatwo źle odczytać.