Hiperspermia, potocznie „hipersperma”, to wyraźnie większa niż zwykle objętość nasienia w jednym wytrysku. W większości przypadków jest niegroźnym wariantem normy, często po prostu skutkiem dłuższej przerwy od poprzedniego wytrysku. Czasem jednak towarzyszy stanowi zapalnemu gruczołów albo rozcieńczeniu plemników, i wtedy jej sens wyjaśnia badanie nasienia.
Od ilu mililitrów mówi się o hiperspermii
Jednej, powszechnie przyjętej górnej granicy nie ma. W piśmiennictwie najczęściej pojawia się próg około 5,5–6 ml, ale laboratoria i autorzy przyjmują różne wartości. Zalecenia Światowej Organizacji Zdrowia określają tylko dolną granicę objętości, zależnie od wydania około 1,4–1,5 ml; górnej w nich nie znajdziesz. Wynik tuż powyżej progu może więc nie mieć żadnego znaczenia klinicznego, a „wysoką” objętość zawsze czyta się razem z resztą parametrów i z objawami.
Warto też pamiętać, z czego składa się nasienie. Większość płynu to wydzielina pęcherzyków nasiennych i prostaty, a plemniki stanowią jego niewielką część. Hiperspermia opisuje więc ilość płynu, nie liczbę plemników.
Skąd bierze się duża objętość
Często nie da się wskazać jednej przyczyny. Lekarz bierze pod uwagę przede wszystkim:
- długą abstynencję seksualną, w czasie której gromadzi się wydzielina gruczołów; to najczęstszy czynnik wpływający na objętość;
- stan zapalny pęcherzyków nasiennych lub prostaty, szczególnie gdy pojawia się ból, pieczenie, gorączka albo zmiana zapachu czy barwy nasienia; ten związek jest możliwy, ale nie zawsze występuje, więc nie zakłada się go bez badań;
- czynniki hormonalne wpływające na pracę gruczołów dodatkowych, co sprawdza się badaniami, a nie samą obserwacją;
- błąd pobrania lub pomiaru, np. gdy do pojemnika dostał się inny płyn.
Objętość zmienia się też naturalnie z próbki na próbkę u tego samego mężczyzny, dlatego jeden wynik nie wystarcza do wniosków i lekarz często zleca powtórzenie badania.
Czy hiperspermia utrudnia poczęcie
Sama duża objętość nie oznacza niepłodności. Bywa jednak związana z niższym stężeniem plemników, czyli ich rozcieńczeniem, a przy obfitym wytrysku więcej nasienia wypływa z pochwy po stosunku. Czy ma to znaczenie dla konkretnej pary, pokazuje dopiero pełny wynik: liczba, ruchliwość i budowa plemników. Jak przygotować się do badania i co oznaczają poszczególne parametry, wyjaśniamy w tekście badanie nasienia a wytrysk.
Kiedy warto to sprawdzić
Jeśli obfity wytrysk jest jedyną zmianą, a para nie stara się o dziecko, zwykle nie ma powodu do niepokoju. Do urologa lub androloga, ewentualnie najpierw do lekarza rodzinnego, warto pójść, gdy obok dużej objętości pojawia się ból przy wytrysku, pieczenie przy oddawaniu moczu, ból krocza lub jąder, gorączka, krew w nasieniu albo zmiana barwy, gęstości czy zapachu nasienia. Lekarz może wtedy zlecić powtórne badanie nasienia lub jego posiew. Przyda mu się informacja, jak długie są zwykle przerwy między wytryskami, oraz wcześniejsze wyniki nasienia, moczu i hormonów.
Przy nagłym, silnym bólu jądra, niemożności oddania moczu z bólem albo wysokiej gorączce trzeba zgłosić się na SOR lub zadzwonić pod 112.
Hiperspermia to tylko jedno ze zjawisk związanych z ejakulacją. Pełniejszy obraz daje przegląd rodzajów zaburzeń wytrysku, a sytuację odwrotną, gdy nasienie w ogóle się nie pojawia, omawia artykuł o braku wytrysku.
Pytania o hiperspermię
Czy duża ilość nasienia oznacza większą płodność?
Niekoniecznie. Więcej płynu nie znaczy więcej plemników, a przy rozcieńczeniu ich stężenie bywa wręcz niższe.
Czy można zmierzyć objętość nasienia w domu?
Ocena „na oko” jest bardzo niedokładna. Wiarygodny pomiar daje laboratorium, które podaje też zasady przygotowania do badania.
Czy hiperspermię trzeba leczyć?
Samą objętość nie. Leczy się ewentualną przyczynę, np. stan zapalny prostaty lub pęcherzyków nasiennych, jeśli badania go potwierdzą.
Jak rozmawiać o tym z partnerką?
Spokojnie i bez obwiniania. Obfity wytrysk bywa dla pary zaskoczeniem, ale rzadko jest problemem sam w sobie. Przy staraniach o dziecko na wizytę u specjalisty można pójść razem, jeśli oboje tego chcą.
Ból, gorączka albo zmiana zapachu nasienia przy obfitym wytrysku to sygnał, by poszukać stanu zapalnego, a nie powód, by zmniejszać objętość na własną rękę.
