Spadek libido widać przede wszystkim po tym, że seks interesuje Cię mniej niż dotąd: rzadziej pojawiają się myśli i fantazje erotyczne, słabnie chęć inicjowania bliskości, a to, co kiedyś pobudzało, działa słabiej. O tym, czy to powód do niepokoju, decyduje skala zmiany, jej czas trwania i to, czy przeszkadza Tobie albo Twojemu związkowi.
Punkt odniesienia to Ty sprzed kilku miesięcy
Libido to potrzeba i gotowość do aktywności seksualnej: myśli, fantazje, ciekawość, chęć bliskości. O spadku mówimy wtedy, gdy to zainteresowanie jest wyraźnie mniejsze niż wcześniej u tej samej osoby. Nie ma tu znaczenia, jak często „powinno się” mieć ochotę na seks. Ludzie różnią się poziomem pożądania, a niskie libido, które nikomu nie przeszkadza, nie wymaga leczenia.
Pożądanie zmienia się też naturalnie przez całe życie. Obniżają je okresy intensywnej pracy, narodziny dziecka, żałoba, choroba bliskiej osoby czy przewlekły konflikt. Chwilowy brak ochoty w trudnym czasie jest częsty. Uwagę zwraca przede wszystkim zmiana trwała, nagła albo połączona z innymi objawami.
Jak spadek libido wygląda na co dzień
Objawy rzadko pojawiają się wszystkie naraz, a pierwszy zauważa je czasem partner lub partnerka.
W myślach
- wyraźnie rzadsze myśli o seksie i fantazje erotyczne,
- mniejsza ciekawość treści erotycznych, które wcześniej interesowały,
- poczucie, że gdyby seksu nie było, nie byłaby to żadna strata,
- trudność z „wejściem w nastrój” nawet w sprzyjających warunkach,
- myślenie o zbliżeniu jak o obowiązku, a nie przyjemności.
W zachowaniu i w związku
- rzadsze inicjowanie bliskości albo jej brak,
- częstsze odmawianie i unikanie sytuacji, które mogłyby prowadzić do zbliżenia,
- rzadsza masturbacja lub jej zaprzestanie, jeśli wcześniej była częścią życia,
- mniejsza potrzeba dotyku, przytulania i czułości,
- napięcie albo poczucie winy wobec partnera z powodu „braku ochoty”.
Jak taka zmiana odbija się na parze i jak o niej rozmawiać, opisujemy w poradniku o libido w związku.
Brak ochoty to nie to samo co kłopot z reakcją ciała
Pożądanie i fizyczna reakcja to dwie różne rzeczy. U mężczyzn trudnością ciała może być erekcja, u kobiet suchość pochwy lub ból. Te problemy często występują razem, bo kłopoty fizyczne potrafią zniechęcić do seksu, ale nie są tożsame. Ktoś może mieć silną ochotę i jednocześnie problemy z erekcją; ktoś inny reaguje prawidłowo, ale niewiele go do zbliżenia ciągnie. Przy wizycie warto opisać oba zjawiska osobno, bo mogą się wzajemnie nakręcać.
Unikanie seksu z powodu bólu albo lęku przed „porażką” to często wtórny spadek pożądania. Wtedy zamiast pracować nad samą ochotą, lepiej zdiagnozować przyczynę bólu czy kłopotów z erekcją.
Objawy towarzyszące, które podpowiadają przyczynę
Spadek libido ma wiele możliwych źródeł: stres, zmęczenie, sen, relację, leki, choroby przewlekłe, zaburzenia hormonalne i nastrój. Zmiany, które pojawiają się równolegle w innych sferach życia, pomagają lekarzowi wybrać kierunek:
- wyczerpanie i zły sen wskazują na przeciążenie lub niedobór snu, choć mogą też mieć tło somatyczne, które lekarz sprawdzi badaniami;
- smutek, utrata radości z rzeczy, które wcześniej cieszyły, drażliwość, zmiana apetytu lub masy ciała mogą świadczyć o zaburzeniach nastroju i wymagają kontaktu z lekarzem bez odkładania;
- brak ochoty tylko wobec partnera przy zachowanych fantazjach częściej oznacza napięcie, rutynę lub inne czynniki w relacji niż chorobę; tu pomaga szczera rozmowa, a w razie potrzeby seksuolog;
- problemy z erekcją lub rzadsze poranne wzwody u mężczyzn, a zmiany cyklu, suchość pochwy czy ból przy współżyciu u kobiet to informacje, które lekarz chce usłyszeć;
- zmiana, która zbiegła się z nowym lekiem, może być działaniem niepożądanym; lekarz prowadzący oceni to i ewentualnie zmieni leczenie. Przykład takiej zależności omawiamy w tekście Trittico a libido.
Z kolei powolny spadek ochoty z wiekiem, który nikomu nie przeszkadza, to naturalna zmienność i nie wymaga interwencji.
Kiedy umówić wizytę
Do lekarza lub seksuologa warto pójść, gdy zmiana utrzymuje się tygodniami, nie mija po zakończeniu trudnego okresu albo obciąża Ciebie lub związek. Z obniżonym nastrojem, bólem czy innymi niepokojącymi objawami nie ma sensu długo czekać. Przyda się krótka informacja, od kiedy trwa zmiana, czy przyszła nagle, czy stopniowo, oraz lista przyjmowanych leków i suplementów. Lekarze i seksuolodzy rozmawiają o takich sprawach na co dzień, więc nie trzeba szukać specjalnych słów.
Najczęściej zadawane pytania
Czy spadek libido to zawsze sprawa hormonów?
Nie. Hormony to tylko jedna z możliwych przyczyn, obok stresu, snu, relacji, leków i nastroju. O tym, czy i jakie badania zrobić, lekarz decyduje po rozmowie.
Jak powiedzieć partnerowi, że mam mniej ochoty?
Najlepiej spokojnie i poza sypialnią, mówiąc o własnych odczuciach, a nie o winie którejś ze stron. Dobrze od razu zaznaczyć, że mniejsza ochota nie oznacza mniejszego uczucia. Gdy rozmowy idą ciężko, pomaga konsultacja we dwoje.
Czy libido może być „za wysokie”?
Silny popęd zwykle jest cechą danej osoby, a nie problemem. O tym, kiedy jednak wymaga uwagi, piszemy w artykule o wysokim libido.
Spadek ochoty, który pojawił się wkrótce po rozpoczęciu nowego leku, to informacja, którą warto przekazać lekarzowi prowadzącemu przy najbliższej wizycie.
