Seksuolog pomaga, gdy coś przestaje działać w życiu seksualnym: przy kłopotach z erekcją, wytryskiem, orgazmem i pożądaniem, przy bólu podczas współżycia oraz przy trudnościach seksualnych w związku. Może to być lekarz, który szuka także przyczyn w ciele i może leczyć farmakologicznie, albo psycholog lub psychoterapeuta z przygotowaniem seksuologicznym, który prowadzi diagnozę psychologiczną i terapię.
Lekarz seksuolog i psycholog seksuolog to dwa różne zawody
Seksuologia łączy medycynę, psychologię i wiedzę o relacjach, dlatego pod tą samą nazwą pracują osoby o różnym wykształceniu. Od tego zależy, co specjalista może dla ciebie zrobić.
Lekarz seksuolog bada pacjenta, zleca badania laboratoryjne, ocenia wpływ chorób przewlekłych i przyjmowanych leków, a gdy uzna to za uzasadnione, wystawia receptę. Często współpracuje z urologiem, endokrynologiem, kardiologiem lub psychiatrą.
Psycholog lub psychoterapeuta z przygotowaniem seksuologicznym pracuje z tym, co dzieje się w głowie i w relacji: z lękiem przed niepowodzeniem, napięciem między partnerami, przekonaniami o seksie, skutkami trudnych doświadczeń. Prowadzi konsultacje, terapię indywidualną i terapię par. Recept nie wystawia, a gdy podejrzewa przyczynę somatyczną, kieruje do lekarza.
Przed zapisaniem się na wizytę sprawdź, jakie wykształcenie ma dana osoba, czy należy do towarzystwa naukowego i czy pracuje pod superwizją. Zasady kierowania na wizyty w ramach NFZ najprościej potwierdzić w samej placówce.
Z czym można przyjść do seksuologa
Zakres jest szerszy, niż się zwykle wydaje. Najczęściej chodzi o:
- zaburzenia erekcji, czyli trudność z jej uzyskaniem lub utrzymaniem (szerzej piszemy o nich w dziale poradników o erekcji);
- przedwczesny lub opóźniony wytrysk i kłopot z osiągnięciem orgazmu;
- słabe pożądanie albo dużą różnicę potrzeb między partnerami;
- ból podczas współżycia i napięcie mięśni, które utrudnia zbliżenie;
- zmiany w seksie po chorobie, operacji, z powodu leków lub wieku;
- pytania o tożsamość płciową lub orientację, jeśli ktoś szuka wsparcia;
- zachowania seksualne, które ktoś odczuwa jako niekontrolowane lub szkodliwe;
- edukację seksualną dorosłych, na przykład po dużej zmianie w życiu.
Seksuolog nie ocenia moralnie. Ma zrozumieć problem, ustalić jego możliwe przyczyny i zaproponować plan działania.
Seksuolog, urolog czy lekarz rodzinny?
Przy kłopotach z erekcją każda z tych dróg może być dobra. Urolog skupia się na układzie moczowo-płciowym, seksuolog patrzy szerzej i bierze pod uwagę także psychikę oraz relację. Obaj często ze sobą współpracują. Jeśli nie wiesz, od czego zacząć, pierwszą osobą może być lekarz rodzinny. Jeśli w grę mogą wchodzić choroby lub leki, potrzebny jest lekarz; jeśli trudność wynika głównie z napięcia w związku czy lęku, więcej da psycholog seksuolog.
Pierwsza wizyta to głównie rozmowa
Specjalista pyta, od kiedy trwa problem, w jakich sytuacjach się pojawia, jak wygląda związek, jakie masz choroby i leki, jak śpisz, ile się ruszasz, jak radzisz sobie ze stresem i co z alkoholem czy innymi używkami. Pytania bywają bardzo szczegółowe, ale służą tylko ustaleniu przyczyn. Na każde możesz odmówić odpowiedzi albo poprosić o przerwę.
Ułatwisz sprawę, jeśli przez 2–4 tygodnie przed wizytą krótko odnotujesz, kiedy trudność wystąpiła i w jakich okolicznościach, i przyniesiesz listę leków oraz suplementów. Przydaje się też informacja, czy pojawiają się erekcje poranne i podczas masturbacji, choć sama niczego nie przesądza. Leków nie odstawiaj na własną rękę przed konsultacją.
Lekarz może potem zbadać pacjenta, zmierzyć ciśnienie i zlecić badania krwi, a ich zakres dobiera indywidualnie. Czasem kieruje do innego specjalisty. Psycholog proponuje zwykle kwestionariusze i kolejne spotkania.
Ile trwa pomoc i czego się spodziewać
Zazwyczaj potrzeba kilku wizyt, ale ich liczby nie da się przewidzieć z góry: zależy od przyczyny, wybranej formy pomocy i sytuacji danej osoby. Efekty bywają różne i rzetelny specjalista nie obiecuje wyleczenia. Plan warto omówić już na pierwszym spotkaniu, łącznie z tym, co ma się zmienić i po czym poznacie, że terapia działa.
Częste pytania o wizytę u seksuologa
Czy na pierwszej wizycie trzeba się rozbierać?
Nie zawsze. U psychologa badania fizykalnego nie ma. Lekarz może je zaproponować, ale powinien wyjaśnić, po co, i zapytać o zgodę.
Czy można przyjść razem z partnerem lub partnerką?
Tak, wizyta może być indywidualna albo wspólna. Bywa, że specjalista prosi o część rozmowy osobno z każdą z osób.
Czy to, co powiem, zostanie między nami?
Lekarzy i psychologów obowiązuje tajemnica zawodowa. Jeśli chcesz wiedzieć, jak daleko sięga, zapytaj o to na początku spotkania.
Ból w klatce piersiowej albo długa, bolesna erekcja to sprawy na pogotowie, a nie na wizytę u seksuologa za tydzień.
